Dostawy paliw dla rolników - zasady transportu i zakupów

Dostawy paliw dla rolników - zasady transportu i zakupów

2021-08-16 12:01:00 |
Paliwo jest specyficznym towarem, którego przewożenie podlega wielu ograniczeniom, monitorowaniu i regulacjom. Głównymi powodami tych regulacji są z jednej strony właściwości łatwopalne / wybuchowe paliw (są towarem niebezpiecznym), a z drugiej walka z wyłudzeniami podatku od towaru i usług oraz akcyzy, którymi są obciążone paliwa.
Najważniejszym aktem prawnym regulującym transport paliw jest ustawa z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (dalej: „USM). Zgodnie z przepisami tej ustawy, systemowi monitorowania przewozu paliw podlega przewóz paliw dokonywany przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, jeśli masa brutto przesyłki przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów (+/-10%).

O tym, czy dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą decydują przepisy ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 3 pkt 1)-4) tej ustawy, nie ma ona zastosowania do rolników prowadzących działalność wytwórczą w zakresie upraw i hodowli, związaną z agroturystyką, wytwarzaniem wina, produktów roślinnych oraz zwierzęcych (dalej: rolnik indywidualny). Oznacza to, że USM nie ma zastosowania do transportu paliw dokonywanego na rzecz rolników indywidualnych, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej, czyli nie są przedsiębiorcami. Fakt zarejestrowania się jako podatnik podatku od towarów i usług (posiadanie statusu tzw. VAT-owca) lub posiadanie numeru NIP nie ma tutaj znaczenia, rolnik indywidualny może posiadać ten status, a USM i tak nie znajdzie zastosowania. Powyższe regulacje niestety nie zostały w USM ujęte wyraźnie, przez co zasady stosowania USM przez pewien czas pozostawały niejasne do momentu wydanie interpretacji przez organy skarbowe.

Należy również pamiętać, że obrót paliwami jako produktami niebezpiecznymi polega regulacji międzynarodowa konwencja dot. transportu towarów niebezpiecznych, tzw. ADR. Zgodnie z jej postanowieniami, jednorazowo można przewozić maksymalnie 1000 litrów oleju napędowego lub 333 litry benzyny. Zbiornik stały nie może być większy niż 1500 litrów, zbiornik zamocowany na przyczepie więcej niż 500 litrów. Zbiornik przenośny (kanister) nie może miej pojemności większej więcej niż 60 litrów, a jednorazowo można przewozić maksymalnie 4 kanistry. Postanowienia te są niezależne od postanowień USM i wiążą każdy podmiot lub osobę przewożącą paliwa.

Należy wskazać, że USM ma bezwzględnie zastosowanie do przewozu oleju opałowego. Nawet jeśli rolnik indywidualny nie prowadzi działalności gospodarczej, to transport oleju opałowego podlega monitorowaniu. Olej opałowy jest obłożony kilkukrotnie niższą akcyzą niż olej napędowy, w związku z czym w interesie organów państwowych leży dokładne monitorowanie i kontrola jego obrotu, tak aby olej opałowy nie był stosowany jako olej napędowy. Odbiorca oleju opałowego kupując go musi potwierdzić, jakie będzie jego przeznaczenie (czyli że będzie zastosowany do… ogrzewania). Warto zwrócić uwagę na to, że olej opałowy może być używany w niestacjonarnych urządzeniach grzewczych, takich jak nagrzewnice lub osuszacze służące do suszenia produktów rolnych. Aby dostarczyć olej opałowy służący do pracy takiego urządzenia, konieczne jest podanie jego numeru identyfikacyjnego, w przeciwnym wyraźnie przewoźnik jest zobowiązany odmówić realizacji zamówienia.

Jeśli rolnik zdecyduje się na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w formie np. jednoosobowej działalności gospodarczej lub spółki, będzie zobowiązany stosować USM, gdyż staje się przedsiębiorcą. Monitorowanie przewozu odbywa się za pomocą platformy PUESC. Korzystanie z platformy wymaga posiadania 17-znakowego numeru identyfikacyjnego wymaganego do rejestracji i aktualizacji zgłoszenia przewozu, który jest ważny przez 10 dni. Rolnik indywidualny nie posiada takiego numeru, w związku z czym nie może dokonać jakiejkolwiek autoryzacji.

Gdyby zdarzyło się, że dostawca paliwa zażąda od rolnika indywidualnego rejestracji w PUESC, nie będzie ona mogła zostać dokonana, a rolnikowi indywidualnemu nie pozostanie nic innego, jak wyjaśnienie dostawcy, że nie prowadzi on działalności gospodarczej i że monitorowanie przewozu nie jest konieczne. Po wejściu w życie ustawy USM zdarzały się przypadki stacji benzynowych, które były gotowe sprzedawać jedynie 480 litrów paliwa w przypadku nieposiadania numeru autoryzacyjnego, a więc nie chciały wierzyć rolnikowi na słowo, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Nikt nie będzie przecież woził ze sobą dokumentacji księgowych i rejestracyjnych na stację benzynową, a pracownik stacji nie będzie ich czytać i weryfikować ich prawdziwości. Jeśli weźmiemy pod uwagę wysokie kary za łamanie USM, nie można się dziwić niektórych stacjom i dostawcom, że nie chciały brać na siebie ryzyka.

Ustawą nowelizującą z 10 maja 2018 r. wprowadzono do USM art. 7b, który upoważnia Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia przypadków, w których przewóz towarów jest wyłączony z obowiązku monitorowania. Aktualne rozporządzenie z 30 sierpnia 2019 r. wyłącza koniecznością monitorowania przewozu oleju napędowego, jeśli został zakupiony ze stacji paliw posiadającej koncesję na obrót tym towarem, przewóz odbywa się bezpośrednio po zakupieniu paliwa i jest udokumentowany fakturą lub innym dokumentem. Aktualnie sygnalizowany wyżej problem nie powinien się więcej zdarzać.

Zagadnieniem istotnym zwłaszcza dla większych rolników jest przesunięcie międzymagazynowe. Polega ono na przewiezieniu paliwa z jednego magazynu do innego magazynu tego samego odbiorcy. Posiadanie magazynu na własność nie jest konieczne, rolnik może mieć prawo korzystania z niego również na podstawie trwałego zarządu, prawa użytkowania wieczystego, ograniczonego prawa rzeczowego lub na podstawie umowy zawartej z właścicielem magazynu. Przesunięcie paliwa o pojemności większej niż 500 litrów wymaga posiadania dokumentu MM (przesunięcie międzymagazynowe) i dokonania zgłoszenia. Dokument musi zostać przygotowany zgodnie z wymogami art. 3 ust. 7 USM, tj. zawierać dane nadawy (imię i nazwisko lub nazwa oraz adres), NIP nadawcy, rodzaj towaru (kod CN, ilość, masa brutto lub objętość), dane adresowe miejsca wysyłki, dane adresowe miejsca przyjęcia, nr rejestracyjny środka transportu, datę wystawienia. Dokumenty niezawierające wszystkich tych danych, np. listy przewozowe, nie zostaną uznane za dokument MM, co można oznaczać nałożenie kary. Stanowisko takie potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 19 lutego 2020 r. (I SA/Gd 1919/19). Kara administracyjna jest nakładana przez organ skarbowy w wysokości 46% wartości brutto przewożonego towaru, ale nie mniej niż 20.000 zł. Nałożenie kary jest obligatoryjne i niezależne od winy osoby zobowiązanej do spełnienia tych wymogów. Organ nie ma prawa oceniać przyczyny zaistniałych braków (roztargnienie, błąd, omyłka) ani stopnia szkodliwości czynu. W przypadku przesunięć mniejszych ilości paliwa niż 500 litrów USM nie ma zastosowania, a więc nie ma obawy na nałożenie opisanej tu kary administracyjnej.

Niestety, formalizmy związane z transportem paliw są bardzo rygorystyczne i wymagają dość dokładnego planowania dostaw oraz przewozu paliw. USM co prawda nie ma zastosowania do rolników indywidualnych, jednakże rolnicy prowadzący działalność gospodarczą powinni mieć świadomość ryzyk oraz ograniczeń związanych z przewożeniem benzyny oraz oleju napędowego. Jak już wskazano, klucz autoryzacyjny jest ważny tylko przez 10 dni, co uniemożliwia zaplanowania dostawy z dłuższym wyprzedzeniem. Z drugiej strony zdarzają się sytuacje, gdy dostawę paliwa trzeba zorganizować „na już” w trakcie realizacji prac polowych. Część dostawców wyszła rolnikom naprzeciw i umożliwia udzielanie im pełnomocnictw, tak aby to dostawy zajęli się realizacja procedur w imieniu rolnika – odbiorcy paliwa.

Reasumując, obrót paliwami i olejem opałowym jest bardzo sformalizowany i drobiazgowo monitorowany, a uzasadnieniem do wprowadzenia takich przepisów jest walka z podmiotami prowadzącymi fikcyjną sprzedaż paliw i wyłudzającymi nie należy zwrot podatku od towarów i usług. Na szczęście przepisy te są nieco łagodniejsze dla rolników indywidualnych, chociaż nawet oni nie unikną biurokracji w przypadku dostaw oleju opałowego.

Opracowanie:


Materiał pochodzi z portalu e-petrol.pl

Więcej pieniędzy na dopłaty do paliwa rolniczego

Więcej pieniędzy na dopłaty do paliwa rolniczego
2021-09-10 09:59:11 | PaliwaRolnicze.pl

W projekcie ustawy budżetowej na rok 2022 założono przeznaczenie więcej pieniędzy na dopłaty do paliwa rolniczego.

Wnioski o zwrot podatku akcyzowego tylko do końca sierpnia

Wnioski o zwrot podatku akcyzowego tylko do końca sierpnia
2021-08-30 09:40:40 | PaliwaRolnicze.pl

Resort rolnictwa na swoich stronach internetowych przypomina o ważnym terminie – do 31 sierpnia br. producenci rolni muszą złożyć wnioski o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystanego do produkcji rolnej.

Ustawy dla rolników w ramach Polskiego Ładu

Ustawy dla rolników w ramach Polskiego Ładu
2021-08-20 09:54:44 | PaliwaRolnicze.pl

W piątek minister rolnictwa Grzegorz Puda zapowiedział, że w ramach 100 dni Polskiego Ładu przyjęte zostaną ustawy o rolniczym handlu detalicznym i o paliwach. Szef resortu ujawnił, że obie ustawy już są procedowane i rząd chce wprowadzać ułatwienia dla rolników.

Propan będzie droższy i trudniej dostępny

Propan będzie droższy i trudniej dostępny
2021-07-14 09:45:16 | PaliwaRolnicze.pl

Ostatnie dni przynoszą bardzo drastyczne zmiany zwyżkową w cenach gazu płynnego. Sankcje na import z Białorusi rykoszetem uderzają w przywóz LPG do Polski, co odbija się zarówno w cenach, jak i w dostępności produktu.

Limit zużycia diesla do prac w rolnictwie wzrośnie

Limit zużycia diesla do prac w rolnictwie wzrośnie
2021-07-12 09:53:33 | PaliwaRolnicze.pl

W projekcie nowelizacji ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi proponuje zwiększenie limitu zużycia oleju napędowego wykorzystywanego do prac w gospodarstwie.

Startuje program ''Mój elektryk''

Startuje program ''Mój elektryk''
2021-07-02 13:54:10 | PaliwaRolnicze.pl

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na dopłaty do aut elektrycznych przeznaczy 500 mln zł.